آیا قرص لاغری باعث سقط جنین می شود؟ 

آیا قرص لاغری باعث سقط جنین می شود؟ این سوالی است که بسیاری از خانم ها، به خصوص کسانی که قصد بارداری دارند یا باردار هستند، می پرسند. مصرف قرص لاغری در دوران بارداری می تواند خطرات جدی برای مادر و جنین به همراه داشته باشد، از جمله افزایش احتمال سقط جنین، نقایص مادرزادی، و مشکلات دیگر. در این مقاله، به طور مفصل به بررسی این موضوع می پردازیم.

آیا قرص لاغری واقعاً باعث سقط جنین می شود؟

پاسخ کوتاه این است که بله، مصرف برخی از قرص های لاغری می تواند خطر سقط جنین را افزایش دهد. هرچند پاسخ قطعی “بله” یا “خیر” برای همه انواع قرص لاغری وجود ندارد، شواهد علمی نشان می دهند که بسیاری از این داروها می توانند عوارض جدی برای بارداری داشته باشند. این عوارض شامل افزایش احتمال سقط جنین، بروز نقایص مادرزادی و سایر مشکلات مرتبط با بارداری است.

توصیه های کلی در مورد عدم مصرف قرص لاغری در دوران بارداری

سازمان های پزشکی معتبر مانند FDA (سازمان غذا و داروی آمریکا) و ACOG (کالج متخصصان زنان و زایمان آمریکا) به طور کلی توصیه می کنند که از مصرف داروهای کاهش وزن در دوران بارداری خودداری شود. این توصیه به چند دلیل مهم است:

• محدودیت داده های ایمنی: اغلب، زنان باردار در آزمایش های بالینی داروها شرکت داده نمی شوند. این امر باعث می شود اطلاعات کافی در مورد ایمنی بسیاری از داروها، از جمله قرص های لاغری، در دوران بارداری وجود نداشته باشد.
• مضرات کاهش وزن عمدی: کاهش وزن عمدی در دوران بارداری به طور معمول توصیه نمی شود و می تواند برای مادر و جنین مضر باشد.
• قطع مصرف دارو: متخصصان مراقبت های بهداشتی معمولاً توصیه می کنند که مصرف داروهای کاهش وزن پس از تأیید بارداری یا هنگام برنامه ریزی برای بارداری متوقف شود. این احتیاط به دلیل نگرانی از اختلال این داروها در رشد جنین یا افزایش خطر نقایص مادرزادی و سایر عوارض بارداری است.

شواهد علمی در مورد ارتباط قرص های لاغری با سقط جنین (سقط خود به خود)

برخی مطالعات به بررسی ارتباط بین مصرف قرص های لاغری و خطر سقط جنین پرداخته اند:

• مطالعه دانمارکی Letigen: یک مطالعه در دانمارک نشان داد که مصرف داروی تجویزی Letigen (حاوی افدرین و کافئین) پیش از بارداری با افزایش خطر سقط خود به خود همراه نیست. با این حال، این مطالعه فقط مصرف دارو قبل از بارداری را بررسی کرده و محتوای بالای کافئین Letigen (معادل 6 فنجان قهوه در روز) نکته مهمی است که باید در نظر گرفته شود.
• قرص های گیاهی: در مقابل، برخی مطالعات نشان داده اند که قرص های لاغری گیاهی که برای کاهش وزن استفاده می شوند، می توانند با سقط جنین مرتبط باشند. این موضوع اهمیت احتیاط در مورد همه انواع محصولات کاهش وزن در دوران بارداری، نه فقط داروهای تجویزی، را نشان می دهد.
• آگونیست های گیرنده GLP-1 (سماگلوتاید، اوزمپیک، وگووی): در مورد داروهای جدیدتر کاهش وزن مانند سماگلوتاید (اوزمپیک، وگووی)، مطالعات انسانی محدود است، اما مطالعات حیوانی نشان دهنده افزایش احتمال سقط جنین هستند. این یافته ها لزوم تحقیقات بیشتر در مورد اثرات این داروها در دوران بارداری انسان را نشان می دهد.
• فنترمین: یک گزارش موردی، استفاده از فنترمین در طول سه ماهه اول و دوم بارداری را با احتمال سکته مغزی قبل از تولد مرتبط دانسته که منجر به فلج مغزی و تأخیر رشدی در نوزاد شده است. این مورد نشان می دهد که خطرات ناشی از برخی داروهای کاهش وزن مانند فنترمین می تواند فراتر از سقط جنین باشد و شامل مشکلات رشدی جدی شود.
• فنترمین/فنفلورامین مطالعه ای نشان داد که استفاده از فنترمین/فنفلورامین در سه ماهه اول بارداری در مقایسه با افراد غیر مصرف کننده، خطر سقط جنین، زایمان زودرس یا نقایص مادرزادی را افزایش نمی دهد. لازم به ذکر است که فنترمین/فنفلورامین دیگر در دسترس نیست.

شواهد علمی در مورد ارتباط قرص های لاغری با نقایص مادرزادی

ارتباط شناخته شده ای بین برخی از داروهای کاهش وزن و افزایش خطر نقایص مادرزادی وجود دارد:

• کیوسیمیا (فنترمین-توپیرامات): این دارو توسط FDA در گروه X قرار گرفته است، به این معنی که به دلیل وجود توپیرامات، پتانسیل ایجاد نقایص مادرزادی، به ویژه شکاف لب، را دارد. این طبقه بندی نشان دهنده سطح بالایی از شواهد و نگرانی در مورد پتانسیل تراتوژنیک (ایجاد نقص عضو) این دارو است.
• بررسی سیستماتیک: یک بررسی سیستماتیک نشان داد که ارتباط مثبتی بین مصرف محصولات کاهش وزن توسط مادر و نقایص مادرزادی (به طور کلی و نقص لوله عصبی) وجود دارد. با این حال، بسیاری از این ارتباطات از نظر آماری معنی دار نبودند و ناهمگونی قابل توجهی در مواجهه های خاص ارزیابی شده در بین مطالعات وجود داشت.
• فنترمین (احتمال بروز عوارض): همچنین ارتباط احتمالی بین مصرف فنترمین و افزایش خطر عوارضی مانند شکاف کام، ضخیم شدن دریچه های میترال و کیست های مغزی (کیست های پورانسفالیک دو طرفه) در جنین وجود دارد.
• آگونیست های GLP-1 (مطالعات حیوانی): مطالعات حیوانی بر روی آگونیست های GLP-1 نشان دهنده نوزادان کوچکتر و نقایص مادرزادی بیشتر است.

مکانیسم های احتمالی تأثیر قرص های لاغری بر بارداری

قرص های لاغری می توانند از طریق مکانیسم های مختلفی بر پیامدهای بارداری تأثیر منفی بگذارند:

• اثرات تراتوژنیک مستقیم: برخی از مواد تشکیل دهنده ممکن است اثرات تراتوژنیک مستقیم داشته باشند (به عنوان مثال، توپیرامات موجود در کیوسیمیا و ارتباط آن با شکاف لب).
• اثرات غیرمستقیم (کاهش وزن): کاهش مصرف کالری و کاهش جذب مواد مغذی ضروری (مانند ویتامین های محلول در چربی) که برای رشد جنین حیاتی هستند، می تواند پیامدهای قابل توجهی برای رشد جنین داشته باشد.
• تغییرات هورمونی: تغییرات احتمالی در سطح هورمون ها می تواند در باروری یا حفظ بارداری اختلال ایجاد کند.
• اثرات محرک: برخی از داروهای کاهش وزن می توانند به عنوان محرک عمل کنند و به طور بالقوه بر سیستم قلبی عروقی مادر و جنین تأثیر بگذارند (مانند فنترمین).
• کاهش اثربخشی داروهای ضد بارداری: داروهای کاهش وزن جدیدتر مانند آگونیست های گیرنده GLP-1 می توانند اثربخشی داروهای ضد بارداری خوراکی را کاهش دهند و منجر به بارداری های ناخواسته شوند. تأخیر در تخلیه معده ناشی از این داروها می تواند در جذب داروهای ضد بارداری خوراکی اختلال ایجاد کند.

داروهای خاص کاهش وزن و پیامدهای بارداری

در اینجا خلاصه ای از اطلاعات موجود در مورد داروهای کاهش وزن رایج و خطرات احتمالی آنها در دوران بارداری آورده شده است:

1. اوزمپیک/وگووی/مونجارو/زپباوند (سماگلوتاید، تیرزپاتید – آگونیست های گیرنده GLP-1): مصرف در دوران بارداری ممنوع است. مطالعات حیوانی خطر سقط جنین و نقایص مادرزادی را افزایش می دهد. داده های انسانی محدود است. ممکن است اثربخشی داروهای ضد بارداری خوراکی را کاهش دهد.
2. فنترمین (آدیپکس-پی، سوپرنزا): در دوران بارداری توصیه نمی شود. ارتباط احتمالی با افزایش خطر شکاف کام و سایر نقایص مادرزادی وجود دارد. گزارش موردی نشان دهنده ارتباط با سکته مغزی جنین است. ممکن است خطر دیابت بارداری را افزایش دهد.
3. فنترمین-توپیرامات (کیوسیمیا): داروی گروه X – به دلیل خطر نقایص مادرزادی، به ویژه شکاف لب، در دوران بارداری منع مصرف دارد.
4. سیبوترامین: به دلیل اطلاعات محدود در مورد اثرات آن، باید در دوران بارداری اجتناب شود. با افزایش خطر نقص قلبی در نوزادان مرتبط است.
5. ارلیستات (زنیکال، آلی): مصرف در دوران بارداری ممنوع است. ممکن است جذب ویتامین ها و مواد معدنی محلول در چربی را کاهش دهد.
6. بوپروپیون (کنتراو): برای زنان باردار توصیه نمی شود؛ ممکن است خطر سقط جنین یا نقایص مادرزادی را افزایش دهد.
7. آمفتامین ها: با افزایش خطر زایمان زودرس و نقایص مادرزادی مرتبط است؛ نباید در دوران بارداری مصرف شود.
8. مکمل های گیاهی: برخی از آنها با سقط جنین مرتبط بوده اند. به طور کلی در دوران بارداری به دلیل عدم وجود داده های ایمنی و اثربخشی و احتمال آلودگی توصیه نمی شود.

جدول خلاصه: داروهای کاهش وزن و خطرات احتمالی بارداری

توصیه های سازمان های پزشکی و متخصصان

منابع معتبر توصیه های کلیدی در مورد مصرف داروهای کاهش وزن در دوران بارداری ارائه کرده اند:

• FDA: توصیه می کند از مصرف داروهای کاهش وزن در دوران بارداری خودداری شود. این سازمان از تولیدکنندگان آگونیست های GLP-1 خواسته است تا برای جمع آوری داده ها در مورد بارداری در کاربران، ثبت نام ایجاد کنند.
• ACOG: توصیه می کند در صورت برنامه ریزی یا تأیید بارداری، مصرف داروهای کاهش وزن هر چه زودتر قطع شود. این سازمان همچنین دستورالعمل هایی را برای افزایش وزن در دوران بارداری پیشنهاد می کند.
• انجمن پزشکی چاقی: بیان می کند که تمام داروهای کاهش وزن در دوران بارداری منع مصرف دارند.
• دوره “شستشو”: متخصصان توصیه می کنند برای ایجاد دوره “شستشو” و پاکسازی دارو از بدن، 2 تا 3 ماه قبل از اقدام به بارداری، مصرف داروهای کاهش وزن قطع شود.
• مشاوره پزشکی: بر اهمیت مشورت با یک متخصص مراقبت های بهداشتی قبل از مصرف هرگونه دارو در دوران بارداری تأکید می شود.
• شاخص توده بدنی (BMI) سالم: تأکید زیادی بر اهمیت دستیابی و حفظ شاخص توده بدنی (BMI) سالم قبل از بارداری از طریق مداخلات سبک زندگی (رژیم غذایی و ورزش) وجود دارد.
• بارداری ناخواسته: در صورت وقوع بارداری ناخواسته در حین مصرف داروی کاهش وزن، توصیه می شود فوراً مصرف دارو قطع شده و با یک متخصص مراقبت های بهداشتی مشورت شود.

سخن پایانی

در حالی که پاسخ ساده ای به این سوال که “آیا قرص های لاغری همیشه باعث سقط جنین می شوند؟” وجود ندارد، شواهد قویاً نشان می دهد که بسیاری از داروهای کاهش وزن خطرات قابل توجهی برای بارداری دارند، از جمله احتمال سقط جنین و نقایص مادرزادی.
توصیه کلی این است که از مصرف قرص های لاغری در دوران بارداری خودداری شود. شواهدی وجود دارد که برخی داروها را با افزایش خطر سقط جنین مرتبط می سازد. ارتباطات روشنی بین برخی داروها و نقایص مادرزادی وجود دارد. مکانیسم های احتمالی آسیب شامل تراتوژنیسیته مستقیم، کمبود مواد مغذی و اختلالات هورمونی است.

منبع اول | منبع دوم